10 ay önce
10 ay önce

Saatleri Ayarlama Enstitüsü Roman Özeti

Saatleri Ayarlama Enstitüsü;

Bir düşünce Romanı olan Saatleri Ayarlama Enstitüsü, kültür değişimi gerçekleştirmekte olan Türk toplumunun türlü problemini saptamakta, onları yorumlamakta ya da tartışmaya açmaktadır. Romanda, çocukluğu fakir bir ailede geçen, yaşamı süresince saatlerle içli dışlı olan, sonsuz iş değiştirmesine rağmen Halit Ayarcı ile tanışıncaya kadar fakirlikten bir türlü kurtulamayan, dürüst, gerçekçi, akılcı olmaya çalışsa da çevresinin etkisiyle, yalanlarla kuşatılmış bir yaşam süren Hayri İrdal’in anıları şeklinde kaleme alınmış ve eleştirmenlerce Türkiye’nin Tanzimat evvel başlayan, Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar devam eden bir döneminin alaycı ve eleştirel anlatımı olarak nitelenmiş bir Romandır.

Roman, “Büyük Ümitler”, “Küçük Hakikatler”, “Sabaha Doğru” ve “Her Mevsimin Bir Sonu Vardır” olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır.

Romanın Özeti:

Hayri İrdal on yaşındayken dayısı ona bir saat armağan eder. Bu saat onu çok etkiler. Saatlerle uğraşmak Hayri’de bir tutku durumuna gelir. Bu yüzden bir saatçiye çırak olur.

Ustası Nuri Efendi sıradan bir saatçi değildir. Nuri Efendi “Muvakkithane” de yani cami saatlerini ayarlamakla görevli bireylerin bulunduğu kurumda memurdur. Hayri, ustasına hayrandır; onun yanısıra bıkmadan, yorulmadan çalışır. I. Dünya Savaşı çıkınca dört sene askerlik yapar. İstanbul’a dönünce Emine isimli birisi ile evlendirilir.

Aradan seneler geçer, karısı ölür. Karşılaştığı her fırsatı değerlendirmeyi bilen bir düzenci olan Halit Ayarcı ile karşılaşır.Bu adam Hayri İrdal’ın saatlere olan merakından yararlanmak amacıyla beraber “Saatleri Ayarlama Enstitüsü” kurmayı öneri eder ve kurarlar.

Enstitü az vakitte gelişip genişler. Yabancı ülkelere bile açılırlar. Hayri İrdal çok mutludur. Hayri İrdal, Selma Hanımla ikinci evliliğini yapar. Selma Hanım onu arkadaşlarıyla aldatır. Doğan çocuk Halit Ayarcı’nın tıpkısıdır. Ama saf kalpli olan Hayri İrdal bunu Halit Ayarcı’yı karıkoca çok sevmelerine bağlamıştır. Enstitüde işler kötüye gitmeye başlar. Amerika’dan getirilen eksperler gerçekleştirdikleri araştırma neticesinde bu kurumun lüzumsuz bulunduğu raporunu verirler. Hükümet enstitünün kapatılması amacıyla bir tasfiye kurulunun oluşturulmasına karar verir. Halit Ayarcı uyanıklığıyla bu kurulda enstitüde çalışanların görevlendirilmesini sağlar. Böylece enstitü kapatılmaktan kurtulur.Bir trafik kazasında Halit Ayarcı ölür. Hayri bu olaya çok üzülür. Onun anısını yaşatmak amacıyla bu kitabı yazar.

Ahmet Hamdi Tanpınar Kimdir ?

Ahmet Hamdi Tanpınar, 1901yılında İstanbulda doğmuş, doğduğu kentte öğrenim hayatına başlamıştuır. Tanpınar’ın babası kadıydı. Babasının mesleğinden dolayı Tanpınar, Anadolu’nun çoğu yerinde bulunmuştur. Eğitimini diğer şehirlerde devam ettiren Tanpınar’ın annesi bu yıllerde hayatını kaybetmiştir. Bu sırada şimdilik 13 yaşında olan Tanpınar, annesinin ölüm hadisesini eserlerine de yansıtmıştır. Daha sonra Antalya’ya yerleşen Ahmet Hamdi Tanpınar, lise eğitimini burada tamamlar. Liseden sonra ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne kaydolur. Tanpınar’ın edebiyat hayatı amacıyla bu büyük bir adımdır. 1919 yılında kaydolduğu Edebiyat Fakültesi’nde hocaları arasında Yahya Kemal Beyatlı bulunmaktadır. Üniversite eğitiminden ise Hüsrev-ü Şirin mesnevisi üstüne hazırladığı bir çabuk ile mezun olmuştur.

Tanpınar, şiirlerini ilk olarak Dergâh dergisinde yayımlamıştır. Üniversite mezuniyetinden sonra edebiyat öğretmenliği yapmaya başlamıştır. Liselerde, enstitülerde edebiyat öğretmenliği yapan Tanpınar, Güzel Sanatlar Akademisi’nde sanat tarihi öğretmenliği yapmıştır. İlerleyen vakitlerde Ahmet Hamdi Tanpınar, söz hususu akademide estetik dersi de vermeye başlamıştır. Yine bu yıllerde usta yazar, mitoloji derslerini de ekleyerek kariyerinde mühim adımlarla ilerlemiştir. 1939 yılında ise Tanpınar, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne Yeni Türk Edebiyatı Profesörü olarak atanmıştır. Edebiyat hayatının yanı sıra Tanpınar, 1942 yılında milletvekili olarak meclise girmiştir. Bir vakit bu vazifiyeti yerine getiren usta yazar bu vazifesinin ardındannda Milli Eğitim Bakanlığı’nda müfettişlik vazifesini üstenmiştir.

 

Paylaşın

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.