8 ay önce
8 ay önce

Ateşten Gömlek Kitap Özeti

Ateşten Gömlek Kitabında İzmir’in işgali üstüne kenti kurtarmaya hedefleyen milli mücadele hareketlerinin hedeflerine nasıl ulaştığını anlatılmaktadır.

Ateşten Gömlek Kitap Özeti

İzmir’in işgalinde Yunanlıların, kocasını ve oğlunu öldürmeleri üstüne evvelce İstanbul’a gelen ve sahip bulunduğu Türklük şuuru ve mücadele azmiyle İstanbullu gençlerin bilinçlenmesini gerçekleştiren Ayşe’nin uyandırdığı heyecana kapılan subaylar Anadolu’ya geçerler. Çeteler düşmanla savaşmaktadır. Bu savaşta Ayşe hasta bakıcı Peyami ise çeviricidir.

Ayşe kendisini seven ve evlenme öneri eden İhsan’a cevabını fakat İzmir alındıktan sonra vereceğini söyler. Peyami ise sevgisini Ayşe’ye açıklayamamaktadır. Cephede İhsan şehit düşer, Ayşe de ileri hatlar giderek orada can verir. Peyami ise kafasına aldığı kurşunla hastahanede ölür.

Peyami’nin ölümünden sonra hekimler Peyami’nin notlarını araştırarak Ayşe isminde birisinin kolorduda vazife yapmadığını ve İhsan isminde birinin de alay komutanı olmadığını fark etmişlerdir.

Halide Edip Adıvar Kimdir ?

Halide Edib Adıvar 1884 seneınde İstanbul’da doğmuştur.

Yedi yaşında iken yaşını büyüterek girdiği Üsküdar Amerikan Kız Koleji’nden bir öğrencinin ihbarı üstüne bir sene sonra uzaklaştırılmış ve evde özel ders görmeye başlamıştır. Evde aldığı özel dersler ile ilköğrenimini tamamlayen Adıvar’ın 1897 seneınde, İngilizce öğrenirken çevirdiği Jacob Abbott’un “Ana” isimli yapıti yayınlanmıştır. Bu başarısı nedeniyle Sultan II. Abdulhamit doğrulusunda 1899 seneınde Şefkat Nişanı ile ödüllendirilmiştir.

Sonraları kolejin yüksek sınıfına geri dönen Halide Edip Adıvar İngilizce ve Fransızca öğrenmeye başlamış ve Üsküdar Amerikan Kız Koleji’nden lisans derecesi alan ilk müslüman kadın olmuştur.

Kolejin son sınıfındayken matematik öğretmeni olan Salih Zeki Bey ile okuldan mezun bulunduğu sene evlenmiş ve 1903 seneınde ilk oğlu Ayetullah, bundan on altı ay sonra da ikinci oğlu Hasan Hikmetullah Togo dünyaya getirmiştir.

1908 seneınde Tevfik Fikret’in çıkardığı Tanin’de yazıları yayınlanmaya başlayan Halide Edip, ilk yazılarında eşinin isminden dolayı Halide Salih imzasını kullanmıştır.

Yazıları birtakım çevrelerin tepkisini çeken Halide Edip, bir süreliğine Mısır’a gitmiş ve 1909 seneınde İstanbul’a geri dönüp siyasi içerikli yazıların yanı sıra edebi yazılar da yayımlamaya başlamıştır.

Adıvar, eşi Salih Zeki Bey’in ikinci bir kadınla evlenmek istemesi üstüne 1910 seneınde ondan boşanmış ve bundan sonra yazılarında Halide Salih yerine Halide Edib ismini kullanmaya başlamıştır.

Aynı sene Seviyye Talip Romanını yayımlamıştır. Bu Roman, bir bayanın kocasını terk ederek sevdiği erkekle yaşayışını anlatır ve birtakım çevrelerce feminist bir yapıt olarak değerlendirilir.

1. Dünya Savaşı başladığında Kız Mektepleri Umumi Müfettişliği vazifesini yapan Halide Edip, 1916 seneınde Cemal Paşa’nın daveti üstüne okul açmak amacıyla Lübnan ve Suriye’ye gitmiştir.

Orada bulunduğu sırada babasına verilen vekalet ile Bursa’da, aile hekimleri Adnan Adıvar ile nikahları kısenemıştır.

Türk ordularının Lübnan ve Suriye’yi boşaltması üstüne 4 Mart 1918 tarihinde İstanbul’a dönmüştür. Yazar, hayatının buraya kadar olan bölümünü Mor Salkımlı Ev isimli kitabında anlatmıştır.

İyi bir Hatip olan Halide Edip, Milli Mücadele devresinde, yaptığı açık hava mitingleriyle mühim bir rol oynamıştır.

Kurtuluş Savaşı zaferle sonuçlandıktan sonra Ankara’ya dönmüş, eşi, Dışişleri Bakanlığı’nın İstanbul temsilciliği ile görevlendirilince beraber İstanbul’a gitmiştir. Anılarının buraya kadar olan bölümünü “Türk’ün Ateşle İmtihanı” isimli yapıtinde anlatmıştır.

Cumhuriyet’in ilanından sonra gazetelerde yazarlık yapan Halide Edip, bu arada Cumhuriyet Halk Fırkası ve Mustafa Kemal ile siyasi düşünce ayrılıkları yaşamıştır. Eşi Adnan Adıvar’ın Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kuruluşunda yer alması neticesi iktidar çevresinden uzaklaşmışlardır. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kapatılıp Takrir-i Sükun kanununun kabul edilmesiyle de tek parti devresi başlayınca, kocası Adnan Adıvar ile beraber Türkiye’den ayrılmak mecburiyetinde kalmış ve İngiltere’ye gitmiştir.

1939 senesine kadar 14 sene süresince vatan dışında yaşamıştır. Bu zamanın 4 seneı İngiltere’de, 10 seneı de Fransa’da geçmiştir.

Hayatının geri kalan evresinde bir devre politikaya atılan Adıvar, öğretmenlik yapmış ve yazmaya devam etmiştir.

9 Ocak 1964 tarihinde İstanbul’da 80 yaşındayken böbrek yetmezliği nedeniyle hayatını kaybetmiştir.

Halide Edip Adıvar, Merkezefendi Mezarlığı’na defnedilmiştir.

 

Paylaşın